Impact, risico en rendement: een samenhangende benadering

De benoeming van deze strategische gebieden helpt ons voort te bouwen op onze resultaten uit het verleden maar ook in de toekomst een positieve en duurzame bijdrage te leveren. We zullen impact, risico en rendement in toenemende mate gebruiken om onze resultaten en ontwikkeling op een holistische manier in beeld te brengen en te duiden.

Banken richten zich traditioneel op risico en rendement. Dit doen ze in de eerste plaats om negatieve resultaten te vermijden, en om beleggers snel een beeld te geven van hun prestaties. Centraal staan daarbij vaak het risico en het rendement op de korte termijn. Dat is zeker het geval wanneer een instelling zich vooral richt op het maximaliseren van aandeelhouderswaarde. De financiële resultaten staan in deze eenzijdige benadering voorop. Dit gaat voorbij aan de bredere maatschappelijke en ecologische context waarbinnen een bedrijf of instelling opereert, en de effecten die de activiteiten hebben op samenleving en milieu.

Voor Triodos Bank zijn impact, risico en rendement belangrijk om de eigen ontwikkeling te analyseren, en om haar plaats en positie te bepalen in de wereld waarin de bank opereert. De bank heeft per definitie een langetermijnperspectief. Triodos Bank wil duurzame sociale, ecologische en culturele verandering bevorderen, en daarnaast een goed risico- en rendementsprofiel realiseren. Een holistisch, positief en langetermijnperspectief is daarvoor vanzelfsprekend.

Impact

Triodos Bank wil bijdragen aan duurzame ontwikkeling. Als we het hebben over ‘impact’, dan hebben we het over de vraag wat onze activiteiten - vooral het financieren en faciliteren van investeringen - concreet voor mensen betekenen. Bij impact gaat het om het realiseren van positieve resultaten, niet alleen financieel, maar ook in sociale en ecologische zin.

Ook andere banken en bedrijven onderkennen steeds vaker het belang van duurzaamheid en zetten in op het realiseren van duurzame impact. Hun benadering is soms specifiek gericht op bijvoorbeeld het reduceren van CO2-uitstoot of op het afbouwen van financieringen aan sectoren die draaien op fossiele brandstoffen. Ook in de ogen van Triodos Bank is dat van belang. Niet voor niets ondertekenden wij tijdens de VN-Klimaatconferentie in Parijs het Klimaatstatement Banken. Dat deden we samen met andere financiële instellingen in Nederland. De ondertekenaars van het Klimaatstatement streven ernaar om hun jaarlijkse ‘carbon footprint’ te verminderen. Bovendien willen ze inzicht verschaffen over en grenzen stellen aan de ecologische effecten van hun activiteiten. Maar impact is in onze ogen een veel meer omvattender concept. Wij willen geld gebruiken als aanjager van innovatieve, duurzame ideeën en voor investeringen in de reële economie.

We streven ernaar om zelf beter in beeld te brengen wat onze specifieke bijdrage is aan duurzame ontwikkeling. Dat doen we onder meer om nog duidelijker te kunnen communiceren over onze impact. Zo hebben we in 2015 de nodige gegevens verzameld over de kwalitatieve impact die we realiseerden met onze financieringen. Verder hebben we een audit uitgevoerd op onze impactdata. Die audit was de basis voor een handleiding voor onze medewerkers. De handleiding biedt een overzicht van alle relevante gegevens over onze impact en geeft heldere instructies over onze manier van rapporteren. Het verzamelen en beschikbaar stellen van cijfermatige en kwantitatieve gegevens over onze impact is in de ogen van de bank vooral van belang als aanvulling op en ondersteuning van de meer kwalitatieve en tastbare resultaten van ons werk. In 2015 hebben we de manier waarop wij het concept impact invullen en benaderen, met verschillende externe relaties besproken. Die gesprekken waren leerzaam voor de bank, omdat ze inzicht gaven in de manier van werken van anderen. De komende drie jaar willen we deze gesprekken voorzetten. Het doel is om niet langer alleen over onze impact in enge zin te rapporteren. In plaats daarvan willen we ons meer richten op de vraag hoe we onze impact effectiever kunnen sturen en - waar nodig- bijsturen. ‘Storytelling’ is daar een goede methode voor. Het hoofdstuk over impact, laat zien hoe storytelling er uit kan zien.

We ontwikkelden samen met anderen de Global Alliance for Banking on Values-scorecard. De scorecard helpt stakeholders om de duurzaamheid van verschillende banken met elkaar te vergelijken. We publiceren onze scorecard ook dit jaar in ons online jaarverslag. Andere GABV-leden hebben besloten om ook hun scorecards in 2016 te vermelden op hun website.

Risico

We richten ons op het realiseren van meer impact op de lange termijn. Om dat te kunnen, is het vanzelfsprekend van belang dat we zelf financieel gezond en veerkrachtig zijn. Daarom richten we onze aandacht altijd op een kredietportefeuille van hoge kwaliteit. De bescheiden ‘risk appetite’ van Triodos Bank is een belangrijke bouwsteen in de financiële veerkracht van de bank. De kredietportefeuille van Triodos Bank is altijd gezond geweest, wat betekent dat slechts een relatief klein aantal kredietnemers niet in staat was hun lening terug te betalen.

De bancaire sector streeft in het algemeen naar het beperken van risico. Een zekere mate van risico is echter onvermijdelijk voor wie wil bijdragen aan verandering en ontwikkeling. Bij onze stakeholders speelt de vraag of we onze benadering van risico niet zouden moeten heroverwegen, om zo meer impact te realiseren. Dit willen we inderdaad doen. Het is in dit kader echter van belang dat men zich realiseert dat het vergroten van impact niet automatisch leidt tot meer risico en een lager rendement. Integendeel: bij een langetermijnbenadering, kan een vergroting van impact in onze ogen uiteindelijk juist een lager risicoprofiel en betere resultaten opleveren.

Rendement

Triodos Bank is in staat gebleken om op langere termijn een stabiel en eerlijk rendement te realiseren. In 2015 had Triodos Bank echter te maken met stevige concurrentie van conventionele banken die duurzaamheid ontdekken als een interessante markt. Toenemende concurrentie speelde een rol bij de kredietverlening aan vooraanstaande, duurzame bedrijven. Daarnaast zijn ondernemers nog steeds onzeker over de toekomst. Die onzekerheid had vooral betrekking op marktontwikkelingen, en op het overheidsbeleid binnen de sectoren waarin de ondernemers opereren. Het maakt hen terughoudend bij het doen van investeringen en het lenen van geld. Rentetarieven bleven uitzonderlijk laag, en kunnen effect hebben op het businessmodel van banken. Ook op dat van Triodos Bank. Dit speelt in het bijzonder wanneer liquiditeitsoverschotten tegen negatieve rentes moeten worden weggezet. Ondanks deze ontwikkelingen realiseerden we in 2015 een groei in onze duurzame kredietportefeuille van 13%. De totale kredietportefeuille, inclusief kortetermijnleningen aan gemeenten, groeide met 22%.

Triodos Bank heeft een evenwichtig businessmodel, met onder meer een positieve bijdrage van de succesvolle impact-investeringsactiviteiten van Triodos Investment Management, waardoor het beheerd vermogen in 2015 met 19% groeide.

Een veerkrachtige instelling, waarbij het realiseren van impact centraal staat

Juist uit het verbinden van impact met risico en rendement, blijkt de waardengedreven benadering van Triodos Bank. De bank wil een positieve sociale, ecologische en culturele bijdrage realiseren, en verbindt niet-financiële impact met gezonde financiële resultaten. Financieel rendement is voor Triodos Bank van groot belang, omdat alleen een financieel veerkrachtige instelling op lange termijn ook duurzame verandering kan (blijven) realiseren.

Onze stakeholders onderschrijven onze benadering, zoals blijkt uit onderstaande materialiteitsanalyse. Ons streven om een financieel gezonde instelling te blijven, komt terug in de strategische doelstellingen, zoals hieronder beschreven. De strategische doelstellingen beschrijven op welke manier we - nu en in de toekomst - positieve verandering willen realiseren. Ze reflecteren de visie van zowel onze stakeholders als van de bank zelf.

Om een robuuste financiële instelling te blijven, handhaafden we onze sterke kapitaalspositie (CET1 ratio van 19%). Bovendien wisten we een gecontroleerde groei in kredietverlening, spaartegoeden en beleggingen te realiseren. Al deze inspanningen samen, leidden aan het einde van het jaar tot een totaal beheerd vermogen van EUR 12,3 miljard.

Het blijft een uitdaging om enerzijds een gezond evenwicht te realiseren tussen de omvang van de kredietverlening en de - fors groeiende - spaartegoeden, en tegelijkertijd de diversiteit van onze kredietportefeuille te vergroten. De voortgaande groei in duurzame hypotheekverlening was in dit kader belangrijk. Onze duurzame hypotheken stimuleren woningeigenaren om te investeren in de duurzaamheid en energiezuinigheid van hun woning. De duurzame hypotheekverstrekking groeide dit jaar met 52%, en had een positieve invloed op de ratio tussen duurzame kredieten en spaartegoeden. Die ratio bedroeg 62%.

We zijn uiteraard gehouden om te voldoen aan de toenemende regelgeving. We besteedden daar ook dit jaar veel energie en middelen aan. De versterkte riskmanagementteams en onze meer robuuste interne organisatiestructuur, wierpen in dit kader hun vruchten af. Regelgeving staat idealiter onze relatie en samenwerking met onze klanten niet in de weg. Het zou de dialoog met klanten niet mogen bemoeilijken door bijvoorbeeld protocollen en voorschriften leidend te maken. Deze opvatting hebben we in de loop van het jaar naar voren gebracht tijdens constructieve gesprekken met toezichthouders, en via onze bijdrage aan het maatschappelijk debat. Door onze actieve rol in deze gesprekken en discussies, willen we een bijdrage leveren aan regelgeving die zowel passend als nuttig is voor kleine en middelgrote banken.