Risicomanagement

Risico Governance

Het doel van het risicomanagement van Triodos Bank is om ervoor te zorgen dat de onderneming op lange termijn veerkrachtig is. Deze doelstelling komt tot uitdrukking in de risicobereidheid van de organisatie.

Om de risico’s die de bank loopt te beheersen, hanteert en onderhoudt Triodos Bank een stelsel van systemen, procedures, limieten, rapportages en controles. De structuur en organisatie van de bedrijfsprocessen zijn ingericht conform de geldende wet- en regelgeving voor financiële instellingen en de duurzame doelstelling van Triodos Bank. De risico’s binnen de Groep worden beheerst op basis van het ‘three lines of defence’-model. De vestigingen, business units en afdelingen moeten hun eigen risico’s beheersen (eerste line of defence). Risicomanagers (tweede line of defence) ondersteunen en adviseren de vestigingen, business units en afdelingen bij de integratie van risicomanagementprocessen in de organisatie. Ten slotte beoordeelt de Interne Audit (derde line of defence) periodiek het ontwerp en de effectiviteit van interne processen en controles.

Risico’s worden bewaakt door verschillende afdelingen en commissies die rechtstreeks rapporteren aan de Directie. Risicomanagement omvat verschillende risicodisciplines. Deze diverse risicodisciplines worden gecoördineerd door het hoofd van de afdeling Risicomanagement die bij Triodos Bank tevens de Chief Financial Officer (CFO) is. Er worden maatregelen getroffen om deze taken toe te wijzen aan een Chief Risk Officer onafhankelijk van de CFO-functie. De taken binnen deze disciplines zijn het ondersteunen van Triodos Bank bij het zichtbaar maken, beoordelen, verminderen en bewaken van risico’s die binnen de geaccepteerde risicobereidheid vallen. De taken van de afdeling Risicomanagement omvatten ook het analyseren van risico’s, het opstellen van risicobeleidsregels en richtlijnen voor besluitvorming door de Directie, en het ondersteunen en bewaken van de implementatie ervan in de organisatie.

Risico governance (organigram)

De afdeling Risicomanagement stelt het geïntegreerde rapport op van alle financiële en niet-financiële risico’s en bewaakt het risicoprofiel in overeenstemming met de geaccepteerde risicobereidheid.

Het senior management bij alle business units van Triodos Bank is verantwoordelijk voor invoering van het algemene risicokader binnen hun onderneming.

De Directie heeft de verantwoordelijkheid voor de advisering als volgt neergelegd:

  • balansbeheer en daaraan gerelateerde risico’s bij de Asset and Liability Committee. De Asset and Liability Committee komt elke maand bijeen.
  • goedkeuringen voor grote kredieten en tegenpartijen en concentratierisico bij de Kredietcommissie van de Directie (‘EBCC’). De EBCC komt elke week bijeen.

De Audit and Risk Committee van de Raad van Commissarissen oefent toezicht uit op het risicomanagement van Triodos Bank.

Voorschriften van regelgevende instanties

Triodos Bank heeft het kapitaalraamwerk van het Basel Comité voor Bankentoezicht geïmplementeerd en rapporteert op basis van de vereisten van Basel II. Pijler 1 van Basel II kent verschillende benaderingen voor kapitaalberekeningen ten aanzien van krediet-, operationele en marktrisico’s. Triodos Bank heeft voor de berekening van kredietrisico en marktrisico gekozen voor de Standard Approach voor het toekennen van kapitaal. Voor de berekening van de kapitaaleisen voor operationeel risico wordt gewerkt met de Basic Indicator Approach. De door Triodos Bank gekozen opties doen niet af aan de inspanning die zij levert om haar interne risicobeheersysteem en kapitaalberekeningen te blijven versterken en te verfijnen op basis van modernere kapitaalberekeningsmethoden.

Triodos Bank heeft, als onderdeel van Pijler II van Basel II, een intern kapitaalbeleid volgens het Internal Capital Adequacy Assessment Process (ICAAP) geïmplementeerd. Uit het ICAAP blijkt de planning van Triodos Bank voor het aanhouden van voldoende kapitaal. Ook wordt het ICAAP gebruikt door De Nederlandsche Bank voor het toezichts- en evaluatieproces SREP, als onderdeel van vereisten van Pijler II.

Pijler III van Basel II betreft het publiceren van solvabiliteitsrisico’s. Het doel ervan is om aan stakeholders gegevens over de solvabiliteit, en het daarmee samenhangende risicoprofiel van de instelling, ter beschikking te stellen. Deze gegevens worden conform de wet- en regelgeving in dit jaarverslag gepubliceerd waar dit wenselijk of nodig is.

De jaarlijkse interne evaluatie van de beheersing van het liquiditeitsrisico (ILAAP) is uitgevoerd en overgelegd aan De Nederlandsche Bank in het kader van het SREP. Aan de hand van de ILAAP wordt beoordeeld of Triodos Bank gedurende de normale bedrijfsactiviteiten en in tijden van stress over voldoende liquiditeiten beschikt.

In 2013 heeft Triodos Bank een herstelplan ontwikkeld conform de eis van DNB zoals neergelegd in de Wet op het Financieel Toezicht (Wft). In het herstelplan zijn maatregelen opgenomen die Triodos Bank kan nemen om een ernstige crisis op het gebied van de stabiliteit van kapitaal, liquiditeit en exploitatie te kunnen doorstaan. Het doel van een herstelplan is om beter voorbereid te zijn op een crisis en zo de kans op verzuim te verkleinen. Daartoe stelt het herstelplan een aantal maatregelen vast die zijn bedoeld om de veerkracht van Triodos Bank te versterken. Het plan is ook bedoeld om mogelijke belemmeringen voor de invoering van deze maatregelen vast te stellen en, waar mogelijk, manieren om die belemmeringen te beperken.

In de Code Banken staat expliciet dat de Directie verantwoordelijk is voor het vaststellen, uitvoeren, monitoren en waar nodig bijstellen van het algehele risicomanagementraamwerk van Triodos Bank. Triodos Bank heeft de in deze Code uiteengezette aanbevelingen geïmplementeerd.

Het productgoedkeuringsproces, waarbij alle nieuwe producten en markten worden getoetst aan de risicobereidheid van Triodos Bank en de zorgplicht jegens haar klanten, is in werking.

De risicomanagementstrategie van Triodos Bank komt tot uitdrukking in haar risicobereidheid. Dit is het risico dat Triodos Bank bereid is te nemen om haar strategische bedrijfsdoelstellingen te realiseren. De risicobereidheid geeft het maximale risico aan dat Triodos Bank bij de uitvoering van haar bedrijfsstrategie aanvaardbaar vindt, teneinde zich te beschermen tegen gebeurtenissen die een ernstig nadelig effect kunnen hebben op de liquiditeit, winstgevendheid, het vermogen en de koers van certificaten van aandelen.

De risicobereidheidsstrategie is de basis voor de berekening van beperkingen van het herstelplan, ICAAP, ILAAP en stresstests. De geïntegreerde benadering van deze documenten biedt een geïntegreerde visie op het risicomanagementprofiel van Triodos Bank.

Triodos Bank heeft conform de Code Banken een Audit and Risk Committee (de ‘SB A&RC’) opgezet, die ten minste vier keer per jaar bijeenkomt. De Directie verstrekt een integraal risicorapport aan de Audit and Risk Committee van de Raad van Commissarissen om de leden van de commissie in staat te stellen hun toezichthoudende verantwoordelijkheden inzake het risicoprofiel van Triodos Bank, inclusief de gevolgen voor het kapitaal en de liquiditeit, adequaat uit te oefenen. Er is een langlopend onderwijsprogramma voor leden van de Directie en de Raad van Commissarissen opgezet en geïmplementeerd.

Kapitaalbeheer

Een kapitaalstrategie is ontwikkeld met als doel te waarborgen dat er voldoende kapitaal beschikbaar is om aan de kapitaalbehoeften van Triodos Bank te voldoen, met het oog op de implementatie van haar bedrijfsstrategie. Triodos werkt met een kapitaalplanning voor drie achtereenvolgende jaren. De Asset and Liability Committee ziet erop toe dat er voldoende kapitaal aanwezig is en adviseert de Directie over de toereikendheid van het kapitaal. De Asset and Liability Committee beoordeelt maandelijks of het beschikbare kapitaal toereikend is om huidige en toekomstige activiteiten te ondersteunen. In 2013 was het beschikbare kapitaal altijd toereikend. In 2013 is er nieuw aandelenkapitaal van EUR 68 miljoen uitgegeven ter ondersteuning van verdere groei.

De kapitaalstrategie vormt de basis van het proces voor:

  • Kapitaalmeting (ICAAP): het meten van risico’s, resulterend in een schatting van de vraag naar kapitaal.
  • Kapitaalreserve en stresstests: het beheer van het aanbod van en de vraag naar kapitaal in stresssituaties.
  • Kapitaalallocatie: de allocatie van kapitaal aan de verschillende vestigingen, business units en afdelingen.

Kapitaalmeting

Het kapitaal dat binnen Triodos Bank wordt gemeten betreft zowel de externe eisen in lijn met de resultaten van Pijler I onder Basel II als de interne vraag naar kapitaal in lijn met de resultaten van Pijler II onder Basel II.

De resultaten van Pijler I en Pijler II vormen samen het Economisch Kapitaal, dat de behoefte aan kapitaal van Triodos Bank om het risico van haar bedrijfsactiviteiten te dekken weerspiegelt. Derhalve ondersteunt Economisch Kapitaal de zakelijke besluitvorming op alle niveaus binnen bankorganisaties. Het Economisch Kapitaal wordt bepaald door de volgende risico’s:

  • Kredietrisico (tegenpartij- en concentratierisico)
  • Operationeel risico
  • Marktrisico (vreemde valuta- en renterisico)

Voor nadere berekeningen van de kapitaaleisen van Pijler I zie het hoofdstuk Solvabiliteit van de jaarrekening.

Kapitaalreserve en stresstests

Er is een kapitaalreserve in het leven geroepen om te waarborgen dat Triodos Groep voldoende kapitaal aanhoudt indien een tekort aan kapitaal wordt voorzien. De kapitaalreserve is in lijn met de in het herstelplan beschreven herstelmaatregelen. In het herstelplan zijn de acties en activiteiten uiteengezet om kortetermijn kapitaalposities in stressvolle omstandigheden te versterken. De feitelijke kapitaalpositie wordt regelmatig aan een stresstest onderworpen, op basis van een aantal stressscenario’s.

Kapitaalallocatie

Het totaal aansprakelijk vermogen (eigen vermogen en achtergestelde leningen) wordt aan de business units toegewezen in verhouding tot hun aandeel in het economisch kapitaal, op basis van hun risicoprofiel.